blog.

“What’s the fuzz about AI?”

AI wordt vaak gezien als een ‘term van nu’. Veel mensen weten echter niet dat kunstmatige intelligentie zoals wij dat nu kennen al in de jaren ’40 zijn oorsprong heeft. Vanaf de opkomst van de eerste programmeerbare digitale computers waren ze in staat om zelfstandig taken te vervullen. In dit blog praten we je bij over de historie en meest recente ontwikkeling van artificial intelligence.

Artificial intelligence hersenen

Whyellow nieuwsbrief

Nooit meer iets missen van Whyellow? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.

De historie van AI: met pieken en dalen

De feitelijke oorsprong van AI brengt ons terug naar de oudheid. Naar mythische verhalen over onmenselijke wezens die door handwerkslieden werden voorzien van intelligentie of bewustzijn. De wortels van moderne AI zoals wij die vandaag de dag kennen, leiden naar klassieke filosofen die menselijke intelligentie beschreven als het mechanisch manipuleren van verschillende symbolen. Deze ideeën hebben in de jaren ’40 geleid tot de uitvinding van de eerste programmeerbare digitale computer: een machine die aan de hand van wiskundige structuren in staat was om zelfstandig te redeneren en vraagstukken op te lossen. De uitvinding van dit intelligente apparaat was voor een groep wetenschappers het startsein om echt serieus na te gaan denken en discussiëren over de mogelijkheden van een digitaal equivalent van het menselijk brein.

In het huidige digitale landschap is AI momenteel een ‘hot topic’, maar zoals gezegd is dit concept al sinds de jaren ’40 in ontwikkeling. Sinds die tijd zijn er ruwweg drie bloeiperiodes te onderscheiden.

1956 – 1974: hoogtijdagen

De jaren na de uitvinding van de eerste programmeerbare computer vormden een periode van ontdekking. Mensen vielen van de ene verbazing in de andere. Weinig mensen hadden durven dromen dat computers in staat zouden kunnen zijn om op basis van algoritmes allerlei intelligente taken te vervullen. Zo konden computers algebraïsche sommen oplossen, theorieën aan de waarheid toetsen en een taal leren. Dit alles leidde tot een algemeen groeiend optimisme over de verwachting dat binnen twintig jaar de eerste volledig intelligente machine gebouwd zou kunnen worden. De verwachting was dat deze machine dezelfde capaciteiten en intelligentie zou kunnen gaan vertonen als de mens. Overheidsinstellingen zagen hier wel brood in en zorgden voor financiële ondersteuning.

1974 – 1980: de eerste terugval

In de loop van de jaren ’70 nam de scepsis omtrent AI toe. Wetenschappers bleven tegen onoverkoombare beperkingen aanlopen, waardoor de hoge verwachtingen van de voorgaande jaren niet waargemaakt konden worden. Het grote publiek verloor haar vertrouwen, de kritiek nam vanuit alle hoeken toe en de subsidiekranen werden dichtgedraaid. Achter de schermen stond de ontwikkeling echter niet stil. Nieuwe ideeën maakten het mogelijk om computers te programmeren op basis van meer logische redenatie.

1980 – 1987: opkomst expert systemen

De ontwikkelingen omtrent het logisch programmeren van machines aan het eind van de jaren ’70, leidde in de jaren ’80 tot een herboren optimisme over AI. Zogeheten expert systems wonnen terrein en er kwamen weer meer financiële middelen beschikbaar voor onderzoek. Deze op kennis gebaseerde expert systems kunnen problemen oplossen door middel van redenatie via logische regels. Hoewel deze systemen zich vaak beperkten tot één specifiek kennisdomein, bleken zij wel erg bruikbaar te zijn. Steeds meer bedrijven gingen dit soort systemen inzetten, wat leidde tot efficiëntere bedrijfsvoering en een drastische verlaging van kosten. Om ons heen wordt nog steeds veel gebruik gemaakt van expert systems. Denk bijvoorbeeld aan het systeem van een verzekeraar waarmee op basis van logische regels (voorwaarden) bepaald wordt of je in aanmerking komt voor een verzekering. Maar ook de stormvloedkeringen die ons land moeten beschermen tegen overstromingen worden bestuurd door intelligente expertsystemen die weermodellen en waterstanden analyseren. Op basis van deze gegevens wordt besloten om de keringen te openen of te sluiten.

Expert systemen zijn eigenlijk zo normaal geworden dat we ze niet meer als AI beschouwen.

1987 – 1993: wederom een terugval

Als gevolg van de economische crisis worden de geldkranen rond AI-projecten wederom dichtgedraaid. Systemen bleken te duur om te onderhouden en eens te meer konden de torenhoge verwachtingen niet worden waargemaakt. Wetenschappers beweerden dat dit het definitieve einde van AI zou gaan betekenen. Desalniettemin sluimerde de ontwikkelingen op de achtergrond gewoon weer door.

1993 – 2011: gestelde doelen worden (eindelijk) bereikt

Toenemende rekenkracht van computers leidde tot het wegnemen van de beperkingen waar men in eerdere stadia tegenaan liep. Intelligent agents wonnen terrein. Dit zijn systemen die zich bewust zijn van hun omgeving en op grotere schaal problemen kunnen oplossen. De toenmalige intelligent agents worden gezien als de voorlopers van de inmiddels welbekende spraakassistenten Siri van Apple en Alexa van Amazon.

Waarom is AI nu ineens weer ‘hot’?

Na 2011 kwamen een aantal technologische ontwikkelingen in een stroomversnelling. Big data, nog snellere computers en nieuwe technieken omtrent machine learning en deep learning boden AI de mogelijkheid om exponentieel door te groeien. Verwachtingen die men bij AI altijd al had, kunnen eindelijk gerealiseerd worden. Niemand kijkt meer op van een verwarming thuis die je vanaf kantoor kunt aanzetten en het is eerder zoeken naar een deurbel zonder camera dan mét.

Zorg: accurate en snelle diagnose

Een slim algoritme bleek recent in staat nauwkeuriger huidkanker te herkennen dan eenentwintig dermatologen. En in een Nijmeegse wedstrijd versloeg AI onlangs elf ervaren pathologen in het herkennen van lymfklieruitzaaiingen bij vrouwen met borstkanker. Nu nog wordt AI gebruikt in de ondersteuning van medisch specialisten, maar naarmate het vertrouwen in en het (weliswaar kunstmatig) empatisch vermogen van AI toeneemt is het zelfs niet onmogelijk dat ook de functie van de arts als doorgeefluik voor de diagnose niet meer nodig is.

E-commerce: meer cross- en upsell

Andere toepassingen vinden we in de e-commerce,waar AI leert (op basis van (big) data) van het gedrag van een klant (zoekgedrag, eerdere aankopen, veranderingen in lifestyle) en hiermee de mogelijkheid biedt om de ervaring en aanbevelingen voor elk individu te personaliseren. E-commerce giganten als Amazon en eBay investeren daarom enorm in AI. Bij Amazon komt al 35% van de online aankopen uit cross- en upsell en de verwachting is dat dit door inzet van AI alleen maar gaat groeien.

2019 en daarna

Hierboven geven we zomaar wat voorbeelden van hoe AI anno 2019 ons leven verandert. De ontwikkeling van AI heeft sinds de jaren veertig van de vorige eeuw nooit echt stilgestaan en ook nu ontwikkelt de technologie zich nog. Misschien wel sneller dan ooit.

Wij zijn nieuwsgierig naar hoe we over 50 jaar AI zien en toepassen en welke toepassingen uit 2019 we dan ook als ‘gewoon’ in plaats van AI beschouwen. Wat denk jij?

Deel deze blog

Inspiratie nodig voor een kijkje in de toekomst van jouw organisatie?  Overweeg onze innovatie workshop!

Meer informatie